Base Layers – GearGuide

gearlimits-gearguide-functionele-onderlaag-under-armour-coldgear-crew-12Een goede functionele onderlaag is voor iedere outdoor en action sporter onmisbaar. Het effect van een goede onderlaag is vele malen groter dan dat van een warme trui of jas als extra buitenlaag. De eerste laag zorgt er namelijk voor dat transpiratievocht van de huid afgevoerd wordt.

Afbeelding: Under Armour ColdGear Fitted Crew Neck Base Layer

Wanneer de huid en het ondergoed nat zijn – en nat blijven – dan zal je lichaam afkoelen, waardoor je je zich rillerig en onplezierig gaat voelen. Bij inspanning in een koude omgeving, zoals tijdens langlaufen, schaatsen, bergsport en fietsen (maar ook bijvoorbeeld bij werken in de bouw) is vochtafvoerende onderkleding vrijwel onmisbaar. Ook bij minder inspannende bezigheden, zoals bijvoorbeeld wandelen of motorrijden, heb je er veel profijt van.

Onderwerpen:

  • Technologie & Materialen
  • Nooit katoen
  • Wanneer

Technologie

Hoe de buitenste laag van de outdoor outfit zich ook mag ontwikkelen, de binnenste laag blijft even onmisbaar als in het verleden. Terwijl de eerste en tweede laag elkaar sinds de komst van de softshell qua functioneren danig in het vaarwater zitten ‘- er bij technisch ondergoed geen sprake van ‘moderne fratsen’, Wat overigens niet wil zeggen dat de ontwikkelingen op dit terrein stilstaan, In tegendeel! Er wordt danig gesleuteld aan functioneel ondergoed, Was de eerste laag tot voor kort het exclusieve domein van synthetische vezels, de laatste jaren heeft het natuurproduct wol zich stevig tussen de kunststoffen weten te nestelen, Er is zelfs sprake van een gelukkig huwelijk tussen wol en polyester in de vorm van sport wooI.

De inmiddels grote variatie aan samenstellingen, structuren en diktes maakt het in bepaalde gevallen mogelijk om je volumineuze en vaak te warme fleece thuis te laten, Tegelijkertijd verandert het uiterlijk van functioneel ondergoed waardoor het gerust gezien mag worden, Je staat – letterlijk en figuurlijk – niet in je hemd wanneer je tijdens een rustpauze of als het simpelweg te warm wordt, je fleece of softshell uittrekt, Kortom, ook vanuit de eerste laag is de aanval op de tweede laag geopend. Het is niet ondenkbaar dat de fleece tussenlaag in zijn traditionele vorm op termijn zal verdwijnen, als gevolg van de vervanging van het alom bekend drie lagensysteem door het nieuwe twee lagenconcept. Wat er ook gebeurt, het is absoluut zeker dat functioneel ondergoed, of beter de functionele onderlaag, een onmisbare schakel blijft in de outdooroutfit.

Materialen

De meest gebruikte basismaterialen voor stoffen waarvan functionele onderkleding wordt gemaakt zijn polipropyleen (of polipropeen), polyamide en polyester en wol. Daarbij moet je niet denken aan het prikkende, jeuken en onaangenaam ruikende wollen ondergoed uit vervlogen tijden. De wol die in functionele onderkleding van bijvoorbeeld Smartwool en Icebreaker wordt verwerkt is niet alleen van hoge kwaliteit (merinowol), maar is ook zodanig behandeld dat de genoemde minpunten volledig zijn verdwenen. Soms worden de synthetische en natuurlijke materialen afzonderlijk toegepast, op een speciale manier gebreid, om hun specifieke eigenschappen te versterken.

Meestal worden ze met elkaar en/of met elastomeer vezels gecombineerd om een 1 + 1 = 3 effect te creëren. Met andere woorden: de verschillende materialen versterken elkaars eigenschappen en er worden extra functies toegevoegd, zoals elasticiteit, warmte-isolatie en slijtvastheid. Dat geldt ook voor de steeds grotere variatie aan diktes en structuren die worden toegepast. In dit geval betekent ‘dikker’ niet per definitie ‘zwaarder’. Lossere breisels die vaak wat volumineuzer ogen, maken stoffen elastisch en beter ademend. Vernuftige ribstructuren vergroten het oppervlakte van de stof waardoor transpiratievocht zich beter kan verspreiden en gemakkelijker in de buitenlucht kan verdwijnen.

Draag nooit katoen

Om de simpele reden dat de onderlaag direct in contact staat met je lichaam. Dat geldt natuurlijk ook voor sokken en handschoenen, maar omdat de functionele onderlaag een groot deel van je huid bedekt, is het raadzaam om bij de keuze voor het juiste ondergoed niet lichtzinnig te werk te gaan. Waarom dan geen katoen?

Katoen is een heerlijk materiaal voor alledaags ondergoed, maar zodra je je gaat inspannen ontpopt dit natuurproduct zich als je grootste vijand. Een belangrijke eigenschap van katoen is immers dat het vocht gemakkelijk opneemt en vervolgens lang vasthoudt. Bij flinke inspanning – niet ongebruikelijk bij sportbeoefening – hoopt transpiratie zich op in katoenen ondergoed, waardoor je drijfnat wordt. Lastig als je hemd en onderbroek tijdens inspanning aan je lichaam plakken, maar het wordt pas écht vervelend zodra je je minder inspant of rust neemt. Zelfs bij een aangename buitentemperatuur bezorgt het klamme zweet je koude rillingen. Onnodig te zeggen wat nat ondergoed kan aanrichten bij koude weersomstandigheden. Onderkoeling, met alle nare gevolgen van dien voor spieren, gewrichten en organen, is dan al snel een feit. Je zult ook merken dat het lang duurt voordat je lichaam weer een beetje op temperatuur is wanneer je verder gaat met sporten of je trektocht vervolgt.

Wanneer

Het snel en adequaat afvoeren van transpiratievocht is de belangrijkste eigenschap van een functionele onderlaag. Dus niet het op temperatuur houden van het lichaam, zoals nog vaak wordt gedacht. Daarom is de veel gebruikte uitdrukking ‘thermische onderkleding’ feitelijk onjuist. Voor de warmteregulering is technische onderkleding van geringe betekenis en dan alleen nog bij de wat dikkere, winterse varianten. Daarmee is ook meteen het misverstand uit de wereld geholpen dat de eerste laag alleen van belang is bij het beoefenen van outdoor en action sporten onder winterse omstandigheden, zoals skiën, ijsklimmen, expedities en sneeuwschoen wandelen.

Ook bij warme weersomstandigheden is het dragen van functionele onderkleding sterk aan te raden. Ieder gespecialiseerd merk biedt één of meer series die juist ontwikkeld zijn voor deze specifieke weerscondities. Lichte, dunne stoffen in een speciale samenstelling en met een open structuur staan garant voor een directe opname van transpiratievocht, gevolgd door een snelle verdeling over een groot oppervlak en een even snelle verdamping in de buitenlucht. Hiermee is ook meteen het basisprincipe van functioneel ondergoed – ongeacht dikte, materiaal en structuur – in kaart gebracht. Zelfs als was het heel goed mogelijk om in je blootje te sporten, dan nog is het vanuit puur functioneel oogpunt gezien beter om dergelijk speciaal ondergoed te dragen. Een technisch T-shirt is beter in staat om zweet af te voeren dan je lichaam zelf!

MEER GEARGUIDE